Search icon

Żywotność dysków SSD a parametr TBW. Jak dbać o dysk SSD?

13.09.2022 |
| Clock Przeczytasz w 4 Minuty
Żywotność dysków SSD a parametr TBW. Jak dbać o dysk SSD?
Przeczytasz w 4 Minuty
Zwiększ rozmiar tekstu

Jesteś posiadaczem dysku SSD? Świetnie, ponieważ jest to jeden z najlepszych rodzajów nośników danych. Dysk przyspiesza otwieranie wszystkich plików, a uruchamianie komputera zajmuje zaledwie kilka sekund. Jednak bez odpowiedniej troski żywotność dysków SSD może zacząć spadać. Zastanawiasz się, jak najlepiej dbać o dysk SSD, żeby służył przez długie lata lub w jaki sposób odzyskać dane z dysku SSD? Przeczytaj ten artykuł.

Budowa dysku SSD

Na pierwszy rzut oka dysk SSD (Solid State Drive), lub jak kto woli dysk półprzewodnikowy, nie wygląda na jakoś bardzo zaawansowany. To zwykły plastikowy lub czasem metalowy prostokącik o średnicy 2,5-cala, który nawet nie jest zbyt gruby, więc ile może być w nim technologii? Na zewnątrz widzimy jedynie złącze SATA, zwykle 6 Gb/s oraz złącze zasilania.

W środku znajdziemy płytę główną z kontrolerem, który zarządza pracą wszystkich podzespołów, pamięcią podręczną (cache) pomagającą w zachowaniu ciągłości transferu danych pomiędzy dyskiem a komputerem, a także pamięć flash.

Ta ostatnia odgrywa dużą rolę, ponieważ służy do przechowywania danych. Zwykle dyski występują w pojemnościach od 120 GB, przez 512 GB do nawet 2 TB.

Warto dodać, że zapis i odczyt danych na pamięciach flash, jest kilkukrotnie szybszy niż w dyskach HDD z talerzami magnetycznymi.

wytrzymałość dysków SSD
Źródło: goplextor.com

Jaka jest żywotność dysków SSD? Czym jest TBW?

Żywotność dysku SSD zależy przede wszystkim od zastosowanych typów pamięci. Większość dysków dostępnych na rynku posiada kości MLC (Multi Level Cell). Mają one najlepszy stosunek ceny do jakości, a w pojedynczej komórce umożliwiają zapisanie 2 bitów danych.

Profesjonalne dyski, głównie do zastosowań serwerowych posiadają pamięć SLC (Single Level Cell), gdzie pojedyncza komórka umożliwia zapisanie do 1 bita danych. Najtańsze dyski, których cykl życia jest kilkukrotnie niższy od MLC posiadają pamięci TLC (Triple Level Cell).  Oznacza to, że gęstość zapisu w pojedynczej komórce wynosi 3 bity.

Producenci żywotność dysków SSD określają zwykle poprzez TBW (Total Bytes Written). Jest to parametr, który mówi o maksymalnej liczbie terabajtów, które mogą być zapisane na dysku w całym okresie użytkowania. Jeśli ten limit zostanie przekroczony, nie oznacza to, że dysk nadaje się do wyrzucenia, jednak traci on w tym momencie gwarancję producenta. W praktyce jednak prędzej wymienisz dysk na nowy, niż wyzionie on ducha, ponieważ dyski średnio mogą pracować przez około 1,5 miliona godzin, co daje ponad 170 lat ciągłego użytkowania.

Czy da się odzyskać dane z dysku SSD?

Dysków SSD w przeciwieństwie do dysków HDD nie można właściwie fizycznie uszkodzić, a upadki czy uderzenia im niestraszne. Wszystko za sprawą pamięci flash, która przechowuje wszystkie dane.

Utrata danych i tak może jednak Cię zaskoczyć w najmniej oczekiwanym momencie. Jednymi z podstawowych przyczyn awarii dysku jest wadliwe działanie podzespołów, przepięcie zasilania lub nawet wirus, który mógł zostać przypadkowo zainstalowany na komputer. Jeśli spotka Cię taka sytuacja, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że uszkodzone zostały chipy lub wystąpił błąd w miejscu zapisu danych.

jak dbać o dysk SSD

W większości wypadków naprawa dysku SSD jest niemożliwa, jednak istnieje duża szansa na odzyskanie danych. W Internecie dostępnych jest wiele specjalistycznych oprogramowań, dzięki którym możesz samodzielnie skopiować pliki z uszkodzonego dysku, są one jednak płatne. My zalecamy udanie się do profesjonalnego serwisu, który posiada kontroler umożliwiający przesyłanie komend i zrobi to w możliwie najbezpieczniejszy sposób.

Jak dbać o dysk SSD, aby działał jak najdłużej?

Jeśli chcesz, aby Twój dysk SSD został z Tobą jak najdłużej, nigdy nie zapełniaj go do maksymalnych wartości. Przy wypełnieniu plikami nośnik zauważalnie zacznie zwalniać i będzie miał problem z odnalezieniem pustej przestrzeni. Zwykle rekomenduje się, aby zostawiać przynajmniej 20% wolnego miejsca. System Windows 10 (i nowszy Windows 11) posiadają funkcję OP (Over-Provising), która automatycznie rezerwuje wolne miejsce, warto z niej skorzystać. Niektórzy producenci do swoich dysków dołączają także dedykowane oprogramowanie. Poprawia ono nie tylko wydajność, ale pozwala inteligentnie zarządzań temperaturą dysku oraz kulturą jego pracy, dlatego warto pokusić się o jego zainstalowanie.

I najważniejsze, nigdy nie defragmentuj dysku. Ten proces jest skuteczny w przypadku dysków HDD, jednak dyski SSD mają zawsze tą samą formę zapisu. Defragmentacja jedynie generuje kolejny proces zapisu, co skraca gwarancję, ponieważ wpływa na wcześniej wspomniane TBW. Instalując po raz pierwszy dysk półprzewodnikowy, warto sprawdzić, czy mamy wyłączoną automatyczną defragmentację dysków.

Jak przygotować dysk SSD do sprzedaży?

Jeśli zamierzasz sprzedać lub podarować komuś dysk SSD, to warto go wcześniej sformatować. Jeśli posiadasz na nim jakieś poufne, prywatne dane lub po prostu nie chcesz, aby osoba postronna grzebała w przyszłości w Twoich plikach, to warto rozważyć bezpieczne wymazywanie danych, co spowoduje trwałe usunięcie wszystkich danych, bez możliwości ich odzyskania nawet przez profesjonalny serwis.

nano google news

Na rynku istnieje kilka popularnych programów do zarządzania dyskiem, które w szybki sposób wyczyszczą dysk na zawsze.

TEMATYKA:
Fanka gadżetów, która każdego dnia poszukuje nowinek ze świata technologii. Swoją przygodę z komputerami zaczęła z początkiem XXI wieku, kiedy to dostała PC z pierwszym 64-bitowym procesorem. Od razu wciągnęła się w świat gier ogrywając The Settlers i Dooma. Zafascynowana historią Steve’a Jobsa uprosiła mamę o pierwszego iPhone’a. Od tego czasu nie rozstaje się z firmą z nadgryzionym jabłkiem w logo. Kiedy akurat nie pisze dla Was kolejnych artykułów, zabiera swojego psiaka na długie wędrówki i wspólne zdobywanie kolejnych szczytów.