Search icon

System VAR – jak działa i kiedy sędzia z niego korzysta?

11.06.2022 |
| Clock Przeczytasz w 3 Minuty
System VAR – jak działa i kiedy sędzia z niego korzysta?
Przeczytasz w 3 Minuty
Zwiększ rozmiar tekstu

System VAR został sprawnie wprowadzony w wielu już krajach. VAR jest systemem pomocniczym w meczach piłki nożnej – pomaga w eliminacji oraz weryfikacji rażących błędów zawodników, ale również zapobiega błędom popełnianym przez sędziów boiskowych. System ten wzbudza jednak również wiele kontrowersji i niezadowolenia. Czym dokładnie jest VAR i jak to działa?

Co to jest system VAR? 

System VAR (Video Assistant Referee), zwany również wideoweryfikacją, to technologia powtórek wideo stosowana podczas meczów piłki nożnej. VAR pomaga sędziom boiskowym w unikaniu błędów podczas podejmowania kluczowych decyzji. Pierwszy raz zastosowano go w 2016 roku.

System obsługiwany jest przez odpowiednio przeszkolonych sędziów VAR, nazywanych również asystentami wideo. W trakcie meczu znajdują się w specjalnym pojeździe, oglądają nagrywane spotkanie i mają dostęp do powtórek. Sędzia główny ma stałą łączność z asystentami wideo za pośrednictwem zestawu słuchawkowego.

W przypadku wystąpienia sytuacji wymagającej obejrzenia powtórki, sędzia główny informuje VAR. Następnie asystenci przeglądają powtórkę i przekazują informacje sędziemu.

Ten może zaakceptować wskazówki i podjąć odpowiednie działanie, albo przed podjęciem decyzji samodzielnie obejrzeć nagranie w punkcie usytuowanym obok boiska.

Do czego służy system VAR?

Jedynymi osobami, które mają prawo żądać odtworzenia powtórki są sędzia i asystent wideo. Jeżeli gracz lub trener próbuje wymusić użycie VAR-u, może zostać ukarany.

Kiedy VAR jest stosowany? 

Sprawdzenie powtórek przez sędziego ma miejsce tylko w kilku przypadkach:

  • Gol – uznanie lub nieuznanie strzelonej bramki. VAR pomaga sędziemu ustalić, czy doszło do naruszeń uniemożliwiających przyznanie gola.
  • Rzut karny – wideoweryfikacja przydatna jest do unikania błędów w związku z podyktowaniem lub niepodyktowaniem rzutu karnego.
  • Czerwona kartka – VAR wspiera sędziego w upewnieniu się, że nie zostaną podjęte błędne decyzje związane z wykluczeniem zawodnika.
  • Ukaranie niewłaściwego zawodnika żółtą lub czerwoną kartką – obejrzenie powtórek przydaje się w sytuacji, kiedy sędzia ostrzega lub odsyła niewłaściwego gracza, albo nie jest pewien, który zawodnik ma zostać ukarany.
Była bramka, czy nie? Ta technologia daje odpowiedź!
Technologia goal-line
Technologia Goal-line – jak działa system GLT?

Gdzie działa już wideoweryfikacja?

Międzynarodowa Rada Piłkarska (IFAB) zaakceptowała próbne wykorzystanie systemu wideoweryfikacji, które odbyło się w 2016 roku. W 2017 roku oficjalnie wprowadzono technologię do użytku, miała też miejsce pierwsza interwencja VAR w profesjonalnym meczu ligowym. Od tego czasu zaczęto wykorzystywać VAR w piłce nożnej, a do rozgrywek ligowych najwyższego szczebla wprowadziła go amerykańska Major League Soccer, niemiecka Bundesliga, włoska Serie A i portugalska Primeira Liga.

System VAR po raz pierwszy wykorzystano w rozgrywkach pucharowych podczas finałowego spotkania Pucharu Portugalii (sezon 2016/2017), następnie Superpucharu Portugalii (2017), Pucharu Anglii (sezon 2017/2018) oraz Pucharu Ligi Francuskiej (sezon 2017/2018).

VAR-u używano również podczas Klubowych Mistrzostw Świata w 2016 roku, Mistrzostw Świata U-20 i Pucharu Konfederacji w 2017, a także od półfinałów Copa Libertadores w 2017 roku. Miał również zastosowanie w czasie Mistrzostw Świata w 2018 roku.

W Polsce system VAR pierwszy raz został przetestowany podczas meczu Ekstraklasy (sezon 2016/2017). Oficjalnie wprowadzono go już w trakcie Superpucharu Polski 2017. Początkowo używano go tylko w kilku spotkaniach każdej kolejki Ekstraklasy i działał w sposób ograniczony, ponieważ dysponowano tylko dwoma wozami VAR. W 2018 roku wprowadzono kolejne dwa wozy, co umożliwiło wideoweryfikację kompletu ośmiu meczów każdej ligowej kolejki Ekstraklasy.

Kontrowersje wokół systemu VAR

W środowisku piłkarskim technologia VAR zbiera sporo negatywnych opinii. System wymusza zrobienie przerwy, co zaburza ciągłość gry. Z tego powodu niezadowoleni są nie tylko kibice, ale też gracze. Niektórzy uważają, że VAR wstrzymuje radość po zdobytej bramce, a nawet zabija futbol. Kontrowersje wynikają również z braku jednomyślności w sprawie korzystania z VAR-u. Nie we wszystkich sytuacjach używa się tej technologii, co prowadzi do spięć.

Gdzie stosowany jest system VAR?

Duże emocje budzi też dyskusja o używaniu VAR-u przy ustalaniu, czy zawodnik przebywał na spalonym. Analizy wykazały, że wideoweryfikacja w obecnym kształcie nie wyznacza precyzyjnie linii spalonego w trakcie dynamicznych akcji. Decyduje moment, w którym piłka dotyka nogi podającego, a kamera ma ograniczoną ilość klatek na sekundę i zdarzały się sytuacje, kiedy jedna klatka pokazuje obraz przed kopnięciem piłki, a na kolejnej piłka jest już w ruchu.

System nie jest dostatecznie dokładny i nie ma możliwości, aby wyeliminować wszystkie błędy sędziowskie. Jednak nie warto go skreślać z tego powodu. Wielokrotnie sprawdzał się jako narzędzie pomocne do przeprowadzenia sprawiedliwej rozgrywki i w przyszłości na pewno przyda się jeszcze niejeden raz.

Przeczytaj również o „Sokolim oku” stosowanym w różnych dyscyplinach:
Hawk-Eye - co to?
Hawk-Eye – co to za system i jak działa?
nano google news

Może Cię zainteresować:

TEMATYKA:
Uwielbia dobrą herbatę i śledzenie ciekawostek ze świata nowych technologii. Spokój znajduje w fotografii, ale nie przepada za plecakiem pełnym ciężkiego sprzętu. W wolnym czasie nałogowo kupuje nowe książki i czyta komiksy.